24 września Politechnika Koszalińska po raz kolejny otworzyła swoje drzwi przed mieszkańcami Koszalina i regionu. Tego dnia odbyła się jubileuszowa, XXV edycja Zachodniopomorskiego Festiwalu Nauki – wydarzenia, które od lat pokazuje, że nauka nie musi być odległa i trudna, a może być fascynującą przygodą, doświadczeniem i okazją do samodzielnego odkrywania świata. W godzinach od 10.00 do 14.00 kampusy uczelni – przy ul. Śniadeckich 2 oraz przy ul. Racławickiej 15-17 – wypełniły się uczniami, nauczycielami, rodzinami oraz wszystkimi, którzy chcieli zobaczyć, jak wygląda nauka od strony praktycznej.
Festiwal otworzył prorektor ds. nauki Politechniki Koszalińskiej, dr hab. inż. Błażej Bałasz, prof.PK, w towarzystwie prorektor ds. studenckich, dra hab. inż. Tomasza Królikowskiego, prof. PK i p.o. kierownika Biura Zamiejscowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego w Koszalinie, Błażeja Pasuli.
Jubileuszowa edycja Festiwalu była wyjątkowa nie tylko ze względu na jego 25-letnią historię, ale również na skalę i różnorodność przygotowanego programu. Uczestnicy mogli wybierać spośród wykładów, pokazów, laboratoriów, warsztatów, ćwiczeń, prezentacji i konkursów. Program obejmował wiele obszarów – od nauk inżynieryjno-technicznych, przez nauki ścisłe, przyrodnicze i rolnicze, po nauki humanistyczne, społeczne oraz sztukę.
Na kampusie przy ul. Racławickiej uczestnicy mogli przekonać się, jak różnorodne mogą być współczesne badania prowadzone na Politechnice Koszalińskiej. Jednym z wykładów było spotkanie poświęcone mikroalgom. Dr hab. inż. Małgorzata Smuga-Kogut, prof. PK, opowiedziała o niewielkich organizmach, które mogą mieć ogromne znaczenie dla przyszłości biotechnologii, żywności, medycyny i ochrony środowiska. Uczestnicy poznali ich możliwości związane m.in. z produkcją tlenu, wychwytywaniem dwutlenku węgla oraz wykorzystaniem w różnych dziedzinach gospodarki.
Mikroalgi pojawiły się także podczas zajęć praktycznych. W ramach pokazu „Smak nauki: lody z mikroalg i bita śmietana z miodu” nauka spotkała się z kulinarną kreatywnością. Uczestnicy mogli zajrzeć pod mikroskop, poznać proces hodowli mikroalg, a następnie zobaczyć, jak powstawały lody mrożone ciekłym azotem. Całość uzupełniała bita śmietana przygotowana z wykorzystaniem miodu i produktów pszczelich.
Dużym zainteresowaniem cieszyły się również zagadnienia związane z nowoczesną techniką. Podczas pokazu „Moc wody kontra metal” uczestnicy obserwowali możliwości wysokociśnieniowej strugi wodno-ściernej wykorzystywanej do kształtowania i teksturowania powierzchni. Mogli także poznać podstawy technologii spawania MAG, zasady toczenia i frezowania na maszynach CNC oraz zastosowania nowoczesnych technologii w przemyśle.
Festiwal pozwolił również zajrzeć do świata energetyki. Podczas symulacji pracy technika turbin wiatrowych uczestnicy poznawali zasadę działania turbin, specyfikę ich konserwacji i napraw oraz mogli zobaczyć, jak wygląda turbina od środka dzięki interaktywnemu symulatorowi.
Nie zabrakło także efektownych doświadczeń fizycznych. Pokaz wyładowań elektrycznych pozwolił zobaczyć m.in. działanie drabiny Jakoba oraz transformatora Tesli, a także poznać podstawy funkcjonowania urządzeń wykorzystujących oddziaływania pola magnetycznego.
Jeszcze więcej atrakcji czekało na uczestników na kampusie przy ul. Śniadeckich. Szczególnie szeroko reprezentowane były tam elektronika, informatyka, automatyka, robotyka i technologie cyfrowe.
Podczas prezentacji Koła Naukowego Pasjonatów Elektroniki można było zobaczyć projekty DIY, interaktywne urządzenia, sterowanie oświetleniem LED, elementy wykonane w technologii druku 3D, a także rozwiązania wykorzystujące rozszerzoną i wirtualną rzeczywistość. Uczestnicy mogli również zajrzeć do świata komputerów i urządzeń retro oraz porozmawiać ze studentami o działalności koła naukowego.
Dużą atrakcją były zajęcia poświęcone robotyce. Uczestnicy mogli zobaczyć działanie robotów przemysłowych – od dużych konstrukcji stosowanych w przemyśle po niewielkie roboty edukacyjne. Poznawali także współczesne systemy automatyki przemysłowej, sposoby ich programowania oraz możliwości wykorzystania kamer przemysłowych do rozpoznawania kształtów.
Technologie przyszłości pokazano również podczas zajęć poświęconych drukowi i skanowaniu 3D. Uczestnicy mogli poznać różne rodzaje drukarek 3D, zobaczyć przebieg procesu wytwarzania przyrostowego oraz dowiedzieć się, jak skaner przestrzenny może zostać wykorzystany do dalszych prac projektowych. Podczas innych warsztatów samodzielnie poznawali możliwości ręcznego skanera 3D i tworzenia realistycznych modeli przestrzennych.
Nie zabrakło także doświadczeń związanych ze światłem. Podczas zajęć „Świet(l)ne doświadczenia” uczestnicy obserwowali zjawisko załamania światła w pryzmatach i soczewkach, poznawali widmo różnych źródeł światła, zasady działania światłowodów oraz możliwości nowoczesnych czujników. Mogli również zobaczyć, jak ogniwo słoneczne zamienia światło w energię.
Program Festiwalu pokazał, że nauka nie ogranicza się wyłącznie do laboratoriów i skomplikowanych urządzeń. Wiele zajęć dotyczyło zagadnień obecnych w codziennym życiu.
Uczestnicy mogli dowiedzieć się, jak rozpoznać internetowego oszusta i jakie techniki manipulacji wykorzystują cyberprzestępcy. Rozmawiano także o kompetencjach psychospołecznych, pięknie ludzkiego ciała w reklamie oraz o tym, jak funkcjonują państwo, partie polityczne i instytucje demokratyczne.
Nie zabrakło tematów związanych ze zdrowiem i żywieniem. Podczas interaktywnych zajęć „Jedz mądrze – zdrowe jedzenie na twoim talerzu” uczestnicy poznawali zasady prawidłowego odżywiania, układając m.in. elementy piramidy żywienia. Z kolei podczas warsztatów „Ciało pod lupą: jak działamy i co nas buduje?” mogli zobaczyć realistyczne modele narządów i poznać funkcjonowanie ludzkiego organizmu.
Ciekawym połączeniem nauki i codzienności były również zajęcia dotyczące membran. Uczestnicy poznawali ich zastosowanie m.in. w pieluchach, odzieży sportowej, namiotach czy ubraniach strażackich. Z kolei pokaz poświęcony kosmetykom pozwolił spojrzeć na produkty używane każdego dnia z perspektywy procesów technologicznych i chemicznych.
Ważne miejsce w programie zajęły także sztuka, projektowanie i architektura. Uczestnicy mogli odwiedzić pracownie Wydziału Architektury i Wzornictwa, poznać ich wyposażenie i zobaczyć, jak wygląda praca artystyczna oraz projektowa.
Podczas warsztatów „TU.Okładka – TAM.Notes” uczestnicy samodzielnie wykonywali okładki w technice sitodruku, a następnie poznawali kolejne etapy powstawania notesu w pracowni introligatorskiej. Z kolei zajęcia „Zwierzęta ilustrowane” pozwalały rozwijać umiejętności rysunkowe i malarskie, inspirując się dorobkiem Polskiej Szkoły Ilustracji.
Szczególną uwagę zwracały warsztaty „UnikaTY”, podczas których uczestnicy projektowali niewielkie przedmioty osobiste – m.in. portfele, etui na okulary czy telefony – wykorzystując skórzane odpady poprodukcyjne. Była to okazja do połączenia projektowania z ideą odpowiedzialnego gospodarowania materiałami i zasadami zero waste.
XXV Zachodniopomorski Festiwal Nauki był także wydarzeniem, podczas którego wiedza spotkała się z zabawą. Uczestnicy mogli sprawdzić refleks podczas interaktywnej „Familiady”, budować układy elektroniczne z wykorzystaniem modułów zasilanych energią słoneczną, poznawać zasady zdrowego żywienia czy rywalizować podczas zajęć sportowych.
Na uwagę zasługiwały również zajęcia pokazujące, że współczesna nauka może łączyć odległe dziedziny. Podczas prezentacji poświęconej rekonstrukcji historycznych artefaktów uczestnicy poznawali możliwości wykorzystania skanowania 3D i druku przestrzennego do odtwarzania brakujących lub uszkodzonych elementów dawnego wyposażenia. Nauka, technologia i historia spotkały się tu w jednym projekcie.
W programie znalazły się ponadto warsztaty dotyczące modelowania konstrukcji inżynierskich, ekonomiczne gry edukacyjne, zajęcia poświęcone bioinformatyce i nowoczesnej stomatologii, pokaz diamentów, energetyki odnawialnej oraz wiele innych aktywności.
Jubileuszowa edycja była również okazją do przypomnienia historii Zachodniopomorskiego Festiwalu Nauki. Specjalna wystawa fotograficzna pokazywała jego wcześniejsze odsłony, dokumentując wieloletnią obecność nauki w przestrzeni regionu. Jubileusz uzupełnił także symboliczny, słodki akcent – festiwalowy tort.
W organizację wydarzenia zaangażowały się jednostki Politechniki Koszalińskiej, w tym poszczególne wydziały, Szkoła Doktorska oraz jednostki wspierające działalność dydaktyczną i naukową uczelni. W Festiwalu uczestniczyli również przedstawiciele instytucji i przedsiębiorstw współpracujących z Politechniką Koszalińską, m.in. MPS International, Nadleśnictwa Karnieszewice, Fundacji Nauka dla Środowiska oraz Stowarzyszenia Naprawiaj, Nie Wyrzucaj wraz z firmą North.pl. W gronie partnerów i uczestników wydarzenia znalazły się również Good Solution Karol Bruzda, i4B sp. z o.o., Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie, Główny Inspektorat Ochrony Środowiska – Centralne Laboratorium Badawcze, Oddział w Szczecinie, Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Spółka z o.o., Bałtyckie Stowarzyszenie Miłośników Historii Perun oraz Stowarzyszenie Historyczno-Kulturalne „Tempelburg”.
XXV Zachodniopomorski Festiwal Nauki po raz kolejny pokazał, że popularyzacja wiedzy może być skutecznym sposobem budowania ciekawości świata i zainteresowania młodych ludzi nauką. Bezpośredni kontakt z badaczami, możliwość wejścia do laboratoriów, samodzielnego wykonania doświadczenia, zbudowania układu elektronicznego czy stworzenia własnego projektu sprawiły, że nauka przestała być jedynie teorią poznawaną z podręczników.
Jubileuszowa edycja była więc nie tylko świętem nauki, ale również spotkaniem Politechniki Koszalińskiej z mieszkańcami regionu. Spotkaniem, podczas którego można było zobaczyć, dotknąć, sprawdzić i przede wszystkim – zadawać pytania. A właśnie od pytania bardzo często zaczyna się prawdziwa naukowa przygoda.
Projekt finansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu Społeczna Odpowiedzialność Nauki III.
Fot. Wojciech Szpak, Adam Paczkowski/ Politechnika Koszalińska
Projekt finansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu Społeczna Odpowiedzialność Nauki III.

